11:35 ,Thứ Năm, 6 Tháng Năm, 2021

Hans Küng và những nguy cơ của sự nổi tiếng

Tiến sĩ George Weigel là thành viên cao cấp của Trung tâm Đạo đức và Chính sách Công cộng Washington, và là người viết tiểu sử Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II. Nhân cái chết của thần học gia Hans Küng, ông có viết một bài nhan đề “Hans Küng and the Perils of Fame”, nghĩa là “Hans Küng và những nguy cơ của sự nổi tiếng”, đăng trên tờ First Things ngày 21 Tháng Tư, 2021.

Tưởng cũng nên nhắc lại là trong một diễn biến gây sôi nổi vào năm 2010, Tiến sĩ George Weigel đã viết một bức thư ngỏ gửi cho Cha Küng vạch ra các sai lầm nghiêm trọng của linh mục thần học gia này.

Nguyên bản tiếng Anh có thể xem tại đây:

Dưới đây là bản dịch toàn văn sang Việt Ngữ.

Hans Küng and the Perils of Fame
by George Weigel
Hans Küng và những nguy cơ của sự nổi tiếng

Năm 1977, khi mới gia nhập đội Baltimore Orioles, Eddie Murray, huyền thoại bóng chày tương lai, đã nhận được một lời khuyên từ cựu cầu thủ Lee May. May nói với chàng trai 21 tuổi: “Nếu bạn có tài năng, danh tiếng không thể giúp bạn, nhưng khả năng rất cao là danh tiếng sẽ hủy hoại bạn”. Murray nghe theo lời khuyên của nhà hiền triết May và tránh xa ánh đèn sân khấu. Cha Hans Küng, nhà văn Công Giáo Thụy Sĩ có hấp lực truyền thông mạnh mẽ, đã qua đời ở tuổi 93 vào ngày 6 tháng 4, đã hành xử ngược lại. Do đó có một câu chuyện buồn.

Cha Hans Küng chắc chắn có tài năng. Luận án tiến sĩ của ngài về Karl Barth, là thần học gia Thệ Phản được cho là vĩ đại nhất trong các nhà thần học Tin lành thế kỷ 20, đã trở thành cuốn sách tiên phong trong thần học đại kết. Tiểu đoạn “The Council: Reform and Reunion”, nghĩa là “Công đồng: Cải tổ và Tái hiệp nhất” đã giúp định hình cuộc thảo luận tại phiên họp quan trọng đầu tiên của Vatican II. Cha Küng cũng khả năng nhận ra và đề bạt người có tài; ngài đã đích thân dàn xếp việc bổ nhiệm Giáo Sư Joseph Ratzinger [sau này là Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô thứ 16 – chú thích của người dịch] vào một ghế chủ nhiệm trong khoa thần học danh tiếng tại Đại học Tübingen.

Tuy nhiên, bất kể những thần thoại chung quanh vị linh mục này, Cha Hans Küng hầu như không có chút ảnh hưởng nào đối với các tài liệu lớn của Công đồng Vatican II. Trong những năm công đồng, ngài đã dành nhiều thời gian ở Rôma cho báo chí thế giới và cho các cuộc tụ họp hàng trăm người trong đó ngài trình bày các diễn từ và tranh luận công khai hơn là tham gia vào một công việc khó khăn hơn là phát triển các văn bản của Công đồng Vatican II. Ngược lại, Thần Học Gia Ratzinger đã có những đóng góp cực kỳ quan trọng cho một số tài liệu công đồng. Thần Học Gia người Bỉ Gérard Philips cũng vậy, dù chỉ nhận được cùng lắm là 0.0001% sự chú ý mà giới truyền thông dành cho Cha Küng, đã có ảnh hưởng lớn trong việc phát triển những gì Công đồng thực sự đã dạy đến nỗi một thần học gia quan trọng khác tại Vatican II, người Pháp tên là Yves Congar của dòng Đa Minh, đã nói đùa rằng “Vatican II” nên được đổi tên thành “Louvain I”, là tên trường đại học của Cha Philips.

Trong suốt Công đồng Vatican II, và những năm sau đó, Cha Hans Küng đã phát minh và sau đó khai thác một kiểu nhân cách mới: nhà thần học Công Giáo bất đồng chính kiến như một ngôi sao truyền thông quốc tế. Đẹp trai, ăn nói hùng biện và là người phát ngôn đáng tin cậy cho trào lưu cấp tiến đương đại, Cha Küng là một trong những trí thức Công Giáo đầu tiên nhận ra rằng báo chí thế giới không thể cưỡng lại câu chuyện người-cắn-chó, trong đó một nhà tư tưởng Công Giáo lại đi thách thức giáo lý của Giáo hội mình. —Và làm như vậy theo những phương cách nhằm cổ vũ cho những thành kiến văn hóa cấp tiến. Vì vậy, người đàn ông từng viết một cuốn sách thực sự táo bạo (Biện minh: Học thuyết của Karl Barth và Suy tư Công Giáo) đã trở thành một nhân vật truyền thông hơn là một nhà thần học Công Giáo nghiêm túc. Và với cuốn sách “Infallible? Inquiry”, nghĩa là “Ơn bất khả ngộ à? Một cuộc điều tra”, năm 1971, Cha Küng tuyên bố mình bất đồng chính kiến với một tín điều đã được xác định của đức tin tông đồ.

Ông có một số ảnh hưởng trong giới tinh hoa ở Davos, và ta phải hy vọng rằng người đàn ông không bao giờ rời chức tư tế này đã có một số tác động tâm linh nhất định trong thế giới siêu trần tục đó. Nhưng, theo thiển ý của tôi, đóng góp nghiêm chỉnh nhất của Hans Küng cho thần học sau cuốn sách của ông về Barth xảy ra rất bất ngờ trong kỳ nghỉ dài hạn tại trường Đại Học. Vì sắp rời trường Đại Học trong một năm, Cha Küng đã đề nghị Cha Joseph Ratzinger tiếp tục một trong các khóa học tại Tübingen của ngài — và các bài giảng của Cha Ratzinger trong khóa học đó đã trở thành cuốn sách bán chạy cấp quốc tế, đó là cuốn “Nhập môn Kitô Giáo”.

Cha Hans Küng tỏ ra minh bạch một cách đáng khâm phục về lập trường của mình: Cha ấy không tin là đúng, cũng như sẽ không dạy đó là chân lý, những gì Giáo Hội Công Giáo đã dạy là đúng. Do đó, không có gì đáng ngạc nhiên khi, vào ngày 15 tháng 12 năm 1979, Bộ Giáo lý Đức tin, gọi tắt là CDF, đã đồng ý với Cha Küng, khi tuyên bố rằng ngài “không thể được coi là một nhà thần học Công Giáo”, và rút lại thẩm quyền giảng dạy với tư cách là “Giáo sư Thần học Công Giáo”. Hội Đồng Giám Mục Đức đồng ý với quyết định của CDF, điều này phản ánh niềm xác tín mấu chốt của Công Giáo rằng, nhờ sự ngự trị của Chúa Thánh Thần, Giáo hội tuân theo một chân lý mà Giáo Hội có thể trình bày một cách có thẩm quyền, ngay cả khi sự hiểu biết về chân lý đó vẫn đang phát triển. (Rõ ràng là mọi thứ đã thay đổi trong hàng ngũ các giám mục Đức)

Những thập kỷ cuối cùng trong cuộc đời của Cha Hans Küng được đánh dấu bằng những cuộc tấn công cay đắng đối với Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II và Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô XVI – mặc dù Đức Bênêđíctô, luôn là một Kitô hữu hiền lành, đã mời đồng nghiệp cũ ở Tübingen đến chia sẻ trong một buổi chiều với ngài tại Castel Gandolfo, ngay sau khi ngài được bầu vào ngôi Giáo Hoàng. Ở một số thời điểm nhất định, như tôi đã lưu ý trong một bức thư ngỏ năm 2010 gửi cho Cha Küng, những cuộc luận chiến chống giáo hoàng đó đã đi vào bãi rác phế thải độc hại của sự hèn hạ, đặc biệt là vì Cha Küng không thể giải phóng bản thân khỏi những điều ngu ngốc cấp tiến về mọi thứ, từ phá thai đến AIDS, cho đến quan hệ Công Giáo – Hồi Giáo liên quan đến nghiên cứu tế bào gốc — đó là một kỷ lục đáng tiếc cho một người đàn ông thông minh.

Lời cảnh báo của Lee May dành cho Eddie Murray rất rõ ràng: Sự nổi tiếng rất nguy hiểm. Đó là lý do tại sao, khi nhại lại cách thức trường phái Sitwells nhận xét về Frank Raymond, ta có thể nói rằng Hans Küng thuộc về lịch sử công chúng hơn là lịch sử thần học. Requiescat in pace (Chúc yên nghỉ).

Bài mới